Schrony Moderna. Ochrona przed bombami czy uderzeniem drona

Polacy zaczynają szukać domów ze schronami. Schrony Moderna mają być odpowiedzią. Spółka Moderna Construction przygotowała koncepcję kilku typów takich obiektów. Projekty przeznaczone są dla domów jedno- i dwurodzinnych.

Od 1 stycznia 2026 roku obowiązuje w Polsce tzw. ustawa schronowa. Nowe regulacje zobowiązują deweloperów do projektowania budynków wielorodzinnych i obiektów użyteczności publicznej z uwzględnieniem miejsc doraźnego schronienia lub schronów. Jednak zmiana przepisów szybko wpłynęła również na rynek domów jednorodzinnych. Coraz więcej inwestorów pyta architektów o możliwość zaprojektowania prywatnych schronów przy domach.

– Przygotowaliśmy koncepcję kilku typów schronów z przeznaczeniem dla domów jedno- i dwurodzinnych. Projekt powstał we współpracy z wyspecjalizowanym biurem konstrukcyjnym, które ma doświadczenie w realizacjach obiektów ochronnych. Wykorzystujemy technologię prefabrykacji betonu, dzięki czemu czas od zaprojektowania do wybudowania schronu wynosi od kilku do kilkunastu tygodni w przypadku większych i bardziej skomplikowanych projektów – mówi Mateusz Wyszecki, dyrektor zakładu Moderna Construction.

Konstrukcja projektowana na ekstremalne scenariusze

Projektowane przez firmę Schrony Moderna powstają w technologii prefabrykowanych elementów żelbetowych. W wersji bazowej przewidziano pokrywę o grubości 40 cm oraz ściany o grubości 25 cm. Konstrukcja uwzględnia także odpowiednią klasę betonu i zbrojenia oraz dwa niezależne wejścia – główne i awaryjne. Standardem jest również system wentylacji mechanicznej, który można rozbudować o dodatkowe filtry powietrza.

– Odpowiednia głębokość posadowienia i dystans od fundamentów domu są kluczowe. Dobór przekrojów, ilości stali oraz klasy betonu wynika z obliczeń statycznych i scenariuszy obciążeń ekstremalnych. Bierzemy pod uwagę falę uderzeniową, odłamki, nalot bombowy, ostrzał artyleryjski, uderzenie drona i w efekcie możliwość zgruzowania budynku. Konstrukcja projektowana jest tak, aby w przypadku zawalenia się domu nad schronem nie doszło do utraty nośności ani deformacji przestrzeni wewnętrznej – dodaje Marek Witkowski, dyrektor techniczny Moderna Construction.

W podstawowej konfiguracji schron ma charakter doraźnego miejsca ochrony. Pozwala bezpiecznie przeczekać alarm, nalot czy inne zagrożenie, korzystając ze zgromadzonych zapasów wody i żywności. Jednak możliwe są również bardziej zaawansowane rozwiązania.

Technologia jak w podziemnym domu

Wersje rozszerzone mogą obejmować systemy filtracji powietrza eliminujące zagrożenia chemiczne, biologiczne i radiologiczne. Do tego dochodzą niezależne systemy zasilania, monitoring, alarmy czy wzmacniacze sygnału umożliwiające łączność ze światem zewnętrznym.

– Wrześniowe targi przemysłu obronnego w Kielcach pokazały nie tylko jak rozwinął się ten segment rynku, ale też jak duże jest zainteresowanie. Obecne rozwiązania pozwalają zbudować praktycznie niezniszczalny, samowystarczalny podziemny dom, w którym można przeżyć długi czas. Dostępne są zaawansowane systemy filtracji powietrza usuwające zanieczyszczenia chemiczne, biologiczne i promieniotwórcze, różne systemy zasilania pozwalające na niezależne działanie oświetlenia i wentylacji, inteligentne systemy monitoringu i wykrywania zagrożeń oraz zintegrowane systemy alarmowe, zabezpieczenia przeciwpożarowe, niezależne systemy radiowe lub wzmacniacze sygnału, umożliwiające komunikację ze światem zewnętrznym – mówi Marek Witkowski.

Schron bez pozwolenia na budowę

Rosnące zainteresowanie prywatnymi schronami wynika nie tylko z sytuacji geopolitycznej, lecz także ze zmian legislacyjnych. Od początku 2026 roku schrony o powierzchni do 35 m² mogą powstawać na zgłoszenie, bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. W praktyce oznacza to jedynie obowiązek złożenia dokumentacji technicznej w urzędzie.

Jednocześnie w Polsce nie funkcjonuje jeszcze ogólnokrajowy program dopłat do prywatnych schronów. Wsparcie finansowe – często nawet do 100 proc. kosztów – kierowane jest obecnie głównie do samorządów. W niektórych gminach możliwe są jednak lokalne programy wsparcia, dlatego inwestorzy powinni śledzić nowe regulacje.

Inspiracje z innych krajów

W wielu państwach schrony są standardowym elementem infrastruktury bezpieczeństwa. Najbardziej rozwinięty system posiada Szwajcaria. W kraju funkcjonuje około 370 tys. schronów publicznych i prywatnych, które mogą pomieścić ponad dziewięć milionów osób – więcej niż liczy populacja państwa.

Podobny model stosują Finlandia, Szwecja i Norwegia. W Izraelu dostęp do schronu jest zagwarantowany prawnie, a znaczna część obywateli posiada go bezpośrednio w budynku mieszkalnym. Z kolei w Stanach Zjednoczonych sprzedaż prywatnych bunkrów i tzw. safe rooms znacząco wzrosła po 2020 roku, głównie z powodu katastrof naturalnych i pandemii.

Zmiana podejścia widoczna jest również w Europie Zachodniej. W Niemczech już około co dziesiąty nowo budowany dom wyposażony jest w schron.

– Jeszcze niedawno rozmowa o schronie przy domu brzmiała jak scenariusz filmu post apokaliptycznego. Dziś coraz częściej traktowana jest jako element świadomego projektowania – obok instalacji fotowoltaicznej, pompy ciepła czy systemów smart home. Gdy za wschodnią granicą regularnie ostrzeliwane są osiedla mieszkalne, a domy jednorodzinne zamieniają się w gruzy, coraz więcej osób zadaje sobie pytanie: „Co zrobiłbym, gdyby syrena zawyła u mnie? – mówi Mateusz Wyszecki, dyrektor Moderna Construction.

Dlatego dla wielu inwestorów schron przestaje być już hipotetycznym scenariuszem. Coraz częściej staje się elementem planowania domu – nie tylko w kontekście komfortu życia, lecz także bezpieczeństwa najbliższych.